OCPP 2.1: wat er nieuw is en wanneer het je iets oplevert
OCPP 2.1 verscheen in januari 2025 en is volledig achterwaarts compatibel met 2.0.1. De kern is dat de laadpaal een rol krijgt in het energiesysteem in plaats van alleen in het laadproces: bidirectioneel laden via ISO 15118-20, aansturing van zon en batterij, en transacties met een vaste prijs, hoeveelheid of tijdsduur.
OCPP 2.1 verscheen in januari 2025 en is volledig achterwaarts compatibel met OCPP 2.0.1. Dat is het belangrijkste nieuws voor iedereen die al op 2.0.1 draait: alle applicatielogica blijft werken, en de nieuwe functionaliteit komt in aanvullende functieblokken die je kunt negeren tot je ze nodig hebt.
Inhoudelijk verschuift het protocol van laadproces naar energiesysteem. Waar 2.0.1 nog vooral gaat over het beheren van laadpalen, gaat 2.1 over de rol die een laadpaal speelt in het net waar hij aan hangt: energie terugleveren, samenwerken met zonnepanelen en batterijen, en meebewegen met prijzen.
De IEC heeft OCPP 2.1 aanvaard als IEC 63584-210, de opvolger van IEC 63584 die op 2.0.1 is gebaseerd. Daarmee is ook deze versie een formele norm waar aanbestedingen naar kunnen verwijzen.
Bidirectioneel laden: de auto als energiebron
De grootste toevoeging is een eigen functieblok voor bidirectionele energiestromen. Een elektrische auto kan daarmee niet alleen laden, maar ook energie terugleveren aan het gebouw, het net of een specifieke belasting.
- V2X(Vehicle-to-Everything)
- Verzamelnaam voor het terugleveren van energie uit een voertuigaccu. V2G levert terug aan het net, V2H aan een woning, V2B aan een gebouw en V2L aan een los apparaat. OCPP 2.1 ondersteunt deze stromen via ISO 15118-20.
Technisch leunt dit op ISO 15118-20, de nieuwere versie van de norm voor communicatie tussen auto en laadpaal. OCPP 2.0.1 ondersteunt alleen ISO 15118-2, dat wel Plug & Charge kent maar geen bidirectionele stromen.
Aansturing van zon, batterij en laadpaal als één geheel
OCPP 2.1 introduceert een functieblok voor decentrale energiebronnen, in de specificatie DER genoemd. Daarmee kan een beheersysteem zonnepanelen, thuisbatterijen en laadpalen als één samenhangend systeem aansturen in plaats van als losse apparaten.
- DER(Distributed Energy Resources)
- Verzamelnaam voor decentrale opwek en opslag: zonnepanelen, windturbines, batterijen en bidirectionele laadpalen. In OCPP 2.1 kunnen deze via het protocol worden begrensd, ingesteld en uitgelezen.
Voor Nederlandse bedrijven is dit het onderdeel met de meeste praktische waarde op korte termijn. Wie zonnepanelen op het dak heeft en een krappe aansluiting, wil op een zonnige middag het laden opschalen en op een donkere ochtend terugregelen — zonder daar een aparte laag software voor te bouwen.
Transacties met vaste prijs, hoeveelheid of tijdsduur
OCPP 2.1 breidt de mogelijkheden voor tarieven en transacties flink uit. Naast de gebruikelijke afrekening per kilowattuur kun je nu een sessie starten met een vaste prijs, een vaste hoeveelheid energie of een vaste tijdsduur.
| Vorm | Wat de gebruiker afspreekt | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| Vaste kosten | Ik betaal €15, ongeacht hoeveel er in gaat | Hotels, parkeergarages, bezoekersladen |
| Vaste energie | Ik wil 20 kWh | Wagenparken met een vast dagbudget per voertuig |
| Vaste tijd | Ik laad twee uur | Locaties waar doorstroming belangrijker is dan volle accu's |
Daarnaast ondersteunt 2.1 ad-hocbetaling aan de paal zelf, bijvoorbeeld met een pinpas of QR-code, zonder dat de gebruiker een laadpas of app nodig heeft. Voor wie laadpunten openstelt voor bezoekers scheelt dat een hoop administratie.
Een kleinere maar praktische toevoeging is ondersteuning voor batterijwisselstations. Die zijn in Nederland zeldzaam, maar het laat zien dat het protocol breder wordt getrokken dan alleen kabelladen.
Moet je hier nu iets mee?
Je draait op OCPP 1.6
OCPP 2.1 verandert niets aan je afweging. De pijnlijke stap zit tussen 1.6 en 2.0.1, want die twee zijn niet uitwisselbaar. Migreer je ooit, dan is 2.0.1 de bestemming en groei je daarna kosteloos mee naar 2.1.
Je draait op OCPP 2.0.1
Je hoeft niets te doen tot je een van de nieuwe functies nodig hebt. Omdat 2.1 achterwaarts compatibel is, kun je functieblokken los toevoegen wanneer je bidirectioneel laden of DER-aansturing daadwerkelijk gaat gebruiken.
Je koopt nu nieuwe laadpalen
Vraag naar het upgradepad, niet naar 2.1 zelf. Hardware die vandaag 2.1 spreekt is nog schaars, maar palen gaan tien jaar mee. De relevante vraag is of het model via firmware naar 2.1 kan, en of de fabrikant dat toezegt.
Veelgestelde vragen
Wanneer is OCPP 2.1 uitgebracht?
De Open Charge Alliance bracht OCPP 2.1 uit in januari 2025. De IEC heeft de versie aanvaard als IEC 63584-210, de opvolger van IEC 63584 die op OCPP 2.0.1 is gebaseerd.
Is OCPP 2.1 compatibel met 2.0.1?
Ja, volledig. Alle applicatielogica die voor OCPP 2.0.1 is gebouwd blijft werken onder 2.1. De nieuwe functionaliteit zit in aanvullende functieblokken en wijzigt geen bestaande berichten.
Wat is het belangrijkste nieuwe in OCPP 2.1?
Bidirectioneel laden via ISO 15118-20, waarmee een auto energie kan terugleveren aan net, gebouw of woning. Daarnaast een functieblok voor aansturing van decentrale energiebronnen en uitgebreidere tarief- en transactievormen.
Heb ik OCPP 2.1 nodig voor bidirectioneel laden?
Ja, aan de protocolkant. OCPP 2.0.1 ondersteunt alleen ISO 15118-2 en kent geen bidirectionele energiestromen. Daarnaast moeten ook de laadpaal, de auto en je netaansluiting het ondersteunen.
Kan mijn huidige laadpaal een update naar OCPP 2.1 krijgen?
Voor het protocol vaak wel, mits de fabrikant firmware levert. Voor bidirectioneel laden meestal niet: dat vraagt hardware die in twee richtingen kan schakelen, en dat los je niet met software op.
Bronnen
Verder lezen
Vragen over jouw specifieke situatie?
We bouwen OCPP-servers, CSMS-omgevingen en koppelingen voor bedrijven in heel Nederland. Een gesprek kost je een half uur en levert altijd een concreet antwoord op.
Gratis gesprek inplannen →